Dlaczego Niemcy nie mają bomby atomowej?


Bo jej nigdy nie zbudowali. I wygląda na to, że nie mieli na to szansy. W czasie II wojny światowej tylko trzy państwa pracowały nad stworzeniem broni jądrowej. A gdy Niemcy przegrali wojnę, to już nikt takiej broni nie chciał im dać.


Związek Radziecki i Niemcy były państwami totalitarnymi, a Stany Zjednoczone nie. Wszelkie działania, również naukowe, w krajach totalitarnych były podporządkowane obowiązującej ideologii i kaprysom najwyższego wodza. Od chwili dojścia Hitlera do władzy Europa zaczęła tracić wybitnych naukowców. Jednym z istotniejszych powodów były nasilające się prześladowania Żydów. Enrico Fermi, uznawany za jednego z „ojców” bomby atomowej, wyemigrował wraz z dziećmi i żoną z Włoch do USA zaraz po odebraniu nagrody Nobla w 1938. Bał się o swoją żonę Laurę, która byłą Żydówką, a wielu jego pracowników straciło pracę po wprowadzeniu przez Mussoliniego nowych rasistowskich praw. Byli też jednak tacy, dla których sama świadomość, że ich praca może być ograniczona przez ideologię, wystarczała by skłonić ich do emigracji. Z samych Niemiec wkrótce po 1933 roku wyemigrowało 14 laureatów Nobla z fizyki i chemii.

Już w 1933 roku Max Planck ostrzegał w rozmowie Hitlera, że zmuszanie Żydowskich naukowców do emigracji zuboży Niemcy a wzmocni ich przeciwników. Hitler się wściekł, a Planck mógł tylko milczeć. Dopiero w 1942 roku Rada Badawcza Rzeszy doszła do tego samego wniosku, ale do tego czasu zdolni naukowcy już wyemigrowali lub zostali zesłanych do obozów koncentracyjnych, a ich potencjalni następcy zamiast poszerzać swą wiedzę szli na front.

Brak naukowców spowodował, że postęp wiedzy teoretycznej w Niemczech był o wiele wolniejszy niż w amerykańskim projekcie Manhattan. Niemieccy fizycy źle obliczyli ilość uranu niezbędną do zapoczątkowania reakcji łańcuchowej i nie byli świadomi tego, że posiadane przez nich zapasy pozwoliłyby na zbudowanie bomby, gdyby mieli jej sensowny projekt. Na moderator — materiał zwalniający neutrony do prędkości niezbędnych do powstania reakcji łańcuchowej — wybrali ciężką wodę, importowaną z okupowanej przez nich Norwegii. Alianci wysyłali komandosów do elektrowni Norsk Hydro, dopóki ci nie zniszczyli zapasów ciężkiej wody i urządzeń do jej produkcji.

Warunki pracy w Niemczech w niczym nie przypominały amerykańskich. Już 25 sierpnia 1940 roku Brytyjczycy dokonali pierwszego nalotu na Berlin, i choć nie był on zbyt skuteczny, to pokazał, że alianci mogą dotrzeć nad prawie każdą część Niemiec. W Stanach Zjednoczonych niebezpieczeństwo ataku było praktycznie żadne, tymczasem w Niemczech trzeba było maskować i przenosić laboratoria i fabryki. O jedynym przypadku zagrożenia Projektu Manhattan przez zbrojne działania państw Osi wspomniałem pobieżnie na końcu tego starego wpisu.

Duże zamieszanie spowodowało wydanie w 2005 roku książki niemieckiego historyka Rainera Karlscha Bomba Hitlera. Zdaniem Karlscha 23 marca 1945 roku Niemcy doprowadzili do eksplozji jądrowego koło miejscowości Ohrdruf w Turyngii. Badania przeprowadzone w 2006 roku na wskazanym przez Karlscha obszarze nie wykazały śladów eksplozji jądrowej, a jedyne odbiegające od normy wyniki można było całkowicie wytłumaczyć awarią w Czernobylu. Jak na razie nie pojawił się żaden twardy dowód na zajście eksplozji, zaś wiele przesłanek świadczy o tym, że nie była ona możliwa.

Pomimo ogromnej przewagi w pracach nad bombą atomową, amerykanie zrzucili na Japonię dwa bardzo różniące się od siebie urządzenia eksperymentalne. Little Boy, która zniszczyła Hiroszimę, był prostą w konstrukcji bombą uranową. Idea bomby plutonowej Fat Man, zrzuconej na Nagasaki, została sprawdzona około trzy tygodnie wcześniej na pustyni w Nowym Meksyku w teście Trinity (en).

Radziecki program atomowy nie jest tematem tego wpisu, choćby dlatego, że w czasie wojny praktycznie nie istniał, ale warto przytoczyć kilka faktów. Większość informacji o postępach amerykańskiego projektu Manhattan dość szybko trafiała do Moskwy dzięki szpiegom. Uważali oni, że czynią słusznie dzieląc się istotną wiedzą z bądź co bądź sojusznikiem. Nauka radziecka podlegała kaprysom ideologów podobnie jak niemiecka, a na dodatek osoby myślące niezależnie i twórczo były tępione 15 lat dłużej, już od 1918 roku. Rosjanie nie zdawali sobie też sprawy ze swoich naturalnych zasobów uranu i plutonu. Posiadając amerykańską wiedzę byli w stanie nadrobić straty i dokonali swego pierwszego wybuchu w sierpniu 1949, cztery lata po Amerykanach.

Tagi: , , , , ,

Tu możesz zostawić komentarz, ale może najpierw przeczytaj "zasady komentowania".

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s


%d bloggers like this: